Tắc kè vào nhà có tốt không? Có nên nuôi tắc kè trong nhà?

Nuôi tắc kè trong nhà có tốt không?

Tắc kè là loài bò sát quen thuộc ở nông thôn Việt Nam, thường sống trên cây to, mái ngói, hốc tường. Khi tắc kè “dọn” vào nhà, hoặc khi ai đó muốn bắt tắc kè về nuôi, câu hỏi đầu tiên luôn là: điều này tốt hay xấu?

Câu trả lời ngắn gọn: để tắc kè sống tự nhiên trên trần, vách nhà thì phần lớn là tốt, cả theo dân gian lẫn thực tế, vì tắc kè được coi là điềm lành và giúp diệt côn trùng. Còn bắt nhốt tắc kè nuôi trong lồng thì không nên nếu bạn không có kinh nghiệm chăm sóc bò sát, vì tắc kè cắn đau, cần điều kiện sống riêng và là loài được kiểm soát buôn bán.

Phần dưới đây tách riêng từng câu hỏi người đọc hay gặp: tắc kè ở trong nhà là tốt hay xấu, tiếng tắc kè kêu trong nhà báo hiệu gì, có nên bắt tắc kè không và cần lưu ý gì nếu vẫn muốn nuôi.

Tắc kè ở trong nhà tốt hay xấu?

Theo phần lớn quan niệm dân gian, tắc kè vào nhà là điềm lành. Người xưa cho rằng tắc kè chỉ chọn nơi yên tĩnh, ấm áp và có “khí” tốt để trú ngụ. Vì vậy nhà có tắc kè được xem là nhà bình yên, ít sóng gió, làm ăn có của để dành. Ý nghĩa cụ thể thay đổi theo vị trí và hoàn cảnh, như các tình huống dưới đây. Phần giải mã chi tiết từng nơi tắc kè xuất hiện có ở bài tắc kè vào nhà đánh số mấy.

Tắc kè vào nhà ở lâu dài

Tắc kè chọn nhà làm nơi ở, kêu đều đặn mỗi tối, được coi là dấu hiệu gia đạo ổn định. Nhiều người tin nhà có tắc kè ở lâu thì ít bị trộm, người trong nhà khoẻ mạnh, vì tắc kè “giữ nhà”. Ở một số vùng, người ta kiêng đuổi tắc kè đã ở lâu năm, coi nó như một thành viên lặng lẽ của gia đình.

Tắc kè vào nhà mới xây, mới chuyển đến

Nhà mới mà có tắc kè đến ở được hiểu là “nhà hợp người”, đất lành chim đậu. Gia chủ thường vui vẻ coi đây là lời chúc an cư lạc nghiệp. Về thực tế, nhà mới xây gần vườn, ruộng hoặc còn nhiều khe hở ở mái là nơi tắc kè dễ tìm đến, nhất là khi đèn hiên thu hút côn trùng.

Tắc kè vào nhà rồi bỏ đi

Tắc kè ở lâu rồi bỗng dưng bỏ đi khiến nhiều người lo lắng. Dân gian khuyên gia chủ xem lại sự hoà thuận trong nhà. Thực tế, tắc kè rời đi thường vì nhà sửa chữa, ồn ào, phun thuốc diệt côn trùng, ít mồi hoặc đến mùa tìm bạn tình. Bạn không cần lo nếu mọi việc trong nhà vẫn ổn.

Tắc kè vào phòng ngủ

Tắc kè bò vào phòng ngủ, nhất là phòng vợ chồng, được một số nơi giải là tình cảm gắn bó. Nhưng về thực tế, đây là chỗ không nên để tắc kè trú, vì tiếng kêu to ảnh hưởng giấc ngủ và phân có thể rơi xuống giường. Bạn có thể nhẹ nhàng đưa tắc kè ra hiên rồi bịt khe hở quanh cửa sổ.

Tắc kè vào bếp, kho chứa đồ

Tắc kè vào bếp, kho lúa được người xưa coi là điềm “có của ăn của để”. Lý do thực tế là ở đây có nhiều gián, nhện, côn trùng. Tuy vậy, bạn cần đậy kín thức ăn, úp bát đũa và lau bề mặt bếp thường xuyên để tránh phân tắc kè rơi vào đồ ăn.

Tắc kè bò lên bàn thờ

Thấy tắc kè bò lên bàn thờ, nhiều gia đình cho rằng tổ tiên “về thăm” hoặc đang nhắc con cháu chăm lo hương khói. Dân gian không coi đây là điềm xấu. Bạn chỉ cần nhẹ nhàng đưa tắc kè xuống, lau dọn bàn thờ sạch sẽ, tránh để tắc kè làm đổ đèn, nến gây nguy hiểm.

Tắc kè chết trong nhà

Tắc kè chết trong nhà là tình huống ít được coi là tốt. Một số người giải là gia đình sắp có thay đổi, nên chú ý sức khoẻ. Về thực tế, tắc kè có thể chết vì già, vì ăn phải côn trùng dính thuốc diệt. Hãy đeo găng tay, gói kín xác, chôn hoặc bỏ đi và vệ sinh khu vực đó.

Tiếng tắc kè kêu trong nhà tốt hay xấu?

Với nhiều người, tiếng tắc kè kêu “tắc… kè… tắc… kè” giữa đêm là âm thanh quen thuộc của làng quê. Dân gian thường coi tiếng kêu đều đặn, rõ ràng trong nhà là điềm tốt, cho thấy nhà yên ổn và tắc kè khoẻ mạnh. Tiếng kêu đứt quãng, khàn hoặc kêu dồn dập bất thường lại khiến một số người lo lắng, dù thực tế chưa chắc có ý nghĩa gì.

Về sinh học, chủ yếu tắc kè đực kêu. Chúng kêu để gọi bạn tình và báo cho con đực khác biết đây là lãnh thổ của mình. Tắc kè kêu nhiều hơn vào mùa sinh sản, những đêm ấm và ẩm. Số tiếng mỗi lần kêu thay đổi tự nhiên theo sức khoẻ và độ tuổi, con trưởng thành thường có chuỗi kêu dài hơn.

Tắc kè kêu trong nhà báo hiệu điều gì?

Ở nông thôn Bắc Bộ có thói quen đếm tiếng tắc kè để “đoán điềm”. Mỗi số tiếng được gắn với một ý nghĩa riêng, thường dựa trên cách đọc chữ số theo âm Hán Việt hoặc trò đếm “có – không” với số chẵn lẻ. Bảng dưới đây tóm tắt cách hiểu phổ biến:

Số tiếng kêu	Cách hiểu phổ biến trong dân gian
6 tiếng	Điềm lành, gia đạo yên ổn, có quý nhân giúp đỡ
7 tiếng	Công việc có chuyển biến, cần chủ động và cẩn thận
9 tiếng	Sự trọn vẹn, bền lâu, việc đang mong sắp thành
12 tiếng	Một giai đoạn khép lại, chu kỳ mới bắt đầu

Giải thích chi tiết theo từng canh giờ có ở các bài tắc kè kêu 6 tiếng, tắc kè kêu 9 tiếng và tắc kè kêu 12 tiếng.

Tắc kè kêu 12 tiếng trong nhà

Chuỗi 12 tiếng là chuỗi dài, thường của tắc kè đực khoẻ, trưởng thành. Dân gian gắn số 12 với 12 con giáp và 12 canh giờ, nên coi đây là dấu hiệu một giai đoạn mệt mỏi sắp qua. Nhiều người còn hiểu đó là lời nhắc: việc khó trước mắt phải tự mình cố gắng vượt qua, đừng vội buông xuôi.

Tắc kè kêu đêm khuya làm mất ngủ

Dù được coi là điềm lành, tiếng tắc kè kêu sát phòng ngủ lúc nửa đêm vẫn có thể làm trẻ nhỏ giật mình, người già khó ngủ lại. Đây là chuyện thực tế, không liên quan điềm báo. Giảm đèn ngoài hiên, bịt khe trần gần phòng ngủ sẽ khiến tắc kè chuyển sang chỗ khác mà không cần bắt.

Tắc kè trong phong thuỷ và văn hoá Việt

Trong phong thuỷ dân gian, tắc kè được coi là loài “giữ của”, tượng trưng cho sự bền bỉ và che chở. Một số gia đình còn trưng tượng tắc kè bằng gỗ, gốm với mong muốn gia đạo yên ổn. Hình ảnh tắc kè bám chặt vào tường cũng được liên tưởng tới sự gắn bó, giữ vững nền nếp nhà.

Tắc kè còn được nhắc trong một số bài thuốc cổ truyền. Tuy nhiên đây là việc của thầy thuốc có chuyên môn. Người dân không nên tự bắt tắc kè ngâm rượu hay chế biến, vì nguy cơ nhiễm khuẩn, ngộ độc và vì tắc kè hoang dã ngày càng ít.

Có nên nuôi tắc kè trong nhà không?

Có hai cách hiểu chữ “nuôi”. Cách thứ nhất là để tắc kè tự do sống trên trần, vách, tự kiếm ăn. Cách thứ hai là bắt nhốt trong lồng, hộp kính như thú cưng. Hai cách này khác nhau rất nhiều về lợi ích và rủi ro.

Lợi ích khi có tắc kè trong nhà

• Diệt côn trùng tự nhiên: tắc kè ăn gián, muỗi, bướm đêm, dế, sâu bọ, giúp giảm dùng thuốc diệt côn trùng.
• Ít gây hư hại: tắc kè không gặm đồ đạc, dây điện như chuột.
• Yếu tố tinh thần: với những gia đình tin theo dân gian, có tắc kè giúp yên tâm, vui vẻ.

Rủi ro cần lưu ý

• Tắc kè cắn rất đau: hàm khoẻ, khi bị bắt hoặc dồn vào góc có thể cắn chặt không nhả.
• Phân và nước tiểu: có thể mang vi khuẩn, gây mùi, làm bẩn tường và đồ đạc.
• Tiếng kêu to vào ban đêm: ảnh hưởng giấc ngủ, đặc biệt với trẻ nhỏ và người già.
• Trẻ nhỏ tò mò: dễ bị cắn hoặc cho tay vào miệng sau khi chạm vào tắc kè.

So sánh nhanh: để tắc kè sống tự nhiên và nuôi nhốt

Tiêu chí	Để sống tự nhiên trên trần, vách	Bắt nhốt nuôi trong lồng
Diệt côn trùng trong nhà	Có	Không
Công chăm sóc	Gần như không	Cần chuồng, nhiệt độ, độ ẩm, thức ăn sống
Nguy cơ bị cắn	Thấp nếu không đụng vào	Cao khi cho ăn, dọn chuồng
Theo quan niệm dân gian	Được coi là điềm lành	Ít được nhắc, một số người kiêng nhốt

Tắc kè vào nhà có nên bắt không?

Phần lớn trường hợp là không cần bắt. Tắc kè không tấn công người nếu không bị động chạm, lại giúp giảm côn trùng. Dân gian cũng kiêng đuổi, bắt tắc kè đã ở lâu trong nhà, vì sợ “đuổi lộc”.

Chỉ nên đưa tắc kè ra ngoài khi nó vào phòng ngủ, phòng trẻ nhỏ, bàn thờ, hoặc khi trong nhà có người sợ bò sát. Khi đó hãy làm nhẹ nhàng, đúng cách để tránh bị cắn và tránh làm đứt đuôi tắc kè.

Cách đưa tắc kè ra khỏi nhà an toàn

• Đeo găng tay dày hoặc dùng khăn, hộp nhựa có nắp. Không bắt bằng tay không.
• Úp hộp lên tắc kè khi nó đứng yên, luồn tấm bìa cứng bên dưới rồi đậy lại.
• Thả tắc kè ở vườn, gốc cây to hoặc hiên nhà, nơi có chỗ trú.
• Nếu tắc kè ở trên cao khó với, hãy tắt đèn phòng, mở cửa sổ và bật đèn bên ngoài để nó tự bò ra.

Muốn tắc kè không quay lại

Tắc kè vào nhà chủ yếu vì ba lý do: thức ăn, nơi trú và nhiệt độ. Muốn tắc kè rời đi lâu dài, hãy giảm đèn ban đêm, dọn gọn góc tối sau tủ, bịt khe trần, lắp lưới cửa sổ và giảm côn trùng trong nhà. Khi không còn mồi, tắc kè sẽ tự tìm chỗ khác mà không cần dùng thuốc độc.

Những lưu ý khi nuôi tắc kè trong nhà

Nếu bạn vẫn muốn nuôi tắc kè như thú cưng, hãy cân nhắc kỹ những điểm sau. Đây là loài hoạt động về đêm, sống lâu và có tính tự vệ cao, không phải con vật để trẻ em cầm nắm.

Nguồn gốc và quy định

Tắc kè hoang dã đang bị săn bắt nhiều để ngâm rượu, làm thuốc. Loài này đã được đưa vào danh mục kiểm soát buôn bán quốc tế CITES. Vì vậy không nên tự bắt tắc kè ngoài tự nhiên về nuôi. Nếu muốn nuôi, hãy tìm hiểu nguồn gốc rõ ràng và hỏi cơ quan kiểm lâm địa phương về quy định hiện hành.

Chuồng nuôi, nhiệt độ và thức ăn

Tắc kè cần hộp kính hoặc lồng cao, có nắp chắc, có cành, vỏ cây để bám và chỗ tối để trốn ban ngày. Nhiệt độ ấm, độ ẩm vừa phải, phun sương nhẹ để tắc kè uống nước. Thức ăn là côn trùng sống như dế, gián nuôi, sâu. Không cho ăn côn trùng bắt ngoài đường vì có thể dính thuốc diệt.

Vệ sinh và an toàn cho gia đình

Dọn phân hằng ngày, thay lót chuồng định kỳ và rửa tay bằng xà phòng sau mỗi lần cho ăn. Đặt chuồng xa phòng ngủ, xa bếp và ngoài tầm với của trẻ nhỏ. Nếu bị tắc kè cắn, giữ bình tĩnh, không giật mạnh. Có thể nhúng phần bị cắn vào nước để tắc kè nhả ra, rửa sạch, sát khuẩn và đi khám nếu vết thương sâu, sưng đỏ.

Tắc kè vào nhà và con số theo sổ mơ

Tắc kè không có trong bảng 40 con vật. Theo một số bản sổ mơ Bắc Bộ, con tắc kè được gắn với cặp 46 – 86, còn tắc kè vào nhà thường ghi 46 – 64. Khi tắc kè kêu, người xưa còn ghép thêm số theo số tiếng kêu. Tìm hiểu kỹ hơn tại bài con tắc kè số mấy. Các con số chỉ mang tính văn hoá, tham khảo, không dự báo được điều gì.

Câu hỏi thường gặp