Bí ẩn của những điềm chiêm bao: giải mộng từ A – Z theo dân gian và khoa học

Bí ẩn chiêm bao: vì sao người xưa tin giấc mơ báo điềm?

Trong xã hội nông nghiệp, khi chưa có dự báo thời tiết hay y học hiện đại, con người tìm mọi dấu hiệu để đoán trước điều sắp đến: tiếng chim, hướng gió, màu mây và cả những gì hiện ra trong giấc ngủ. Chiêm bao là trải nghiệm vừa riêng tư vừa khó giải thích, nên người xưa tin đó là lời nhắn của tổ tiên, thần linh hoặc của chính số phận. Qua nhiều thế hệ, những cách giải nghĩa được truyền miệng, ghi chép lại thành các cuốn sổ mơ, mộng thư.

Ngày nay, khoa học đã hiểu nhiều hơn về giấc ngủ, nhưng sự tò mò về giấc mơ vẫn còn nguyên. Bài viết này đi qua những bí ẩn lớn nhất của chiêm bao: giấc mơ tiên tri là gì, người xưa giải mộng theo quy tắc nào, rồi giải nghĩa từ A – Z các giấc mơ phổ biến nhất. Mỗi mục có cách hiểu dân gian lẫn góc nhìn tâm lý; với những giấc mơ cần đọc kỹ hơn, bạn sẽ thấy đường dẫn tới bài chi tiết hoặc có thể tra trong sổ mơ.

Giấc mơ tiên tri điều gì?

Sử sách và truyện dân gian Việt Nam có nhiều tích về “mộng triệu”: vua mơ thấy thần nhân báo trước chiến thắng, người mẹ mơ thấy rồng trước khi sinh con quý. Những câu chuyện ấy cho thấy niềm tin rằng giấc mơ có thể nhìn thấy tương lai. Khoa học giải thích hiện tượng “mơ trúng” bằng xác suất và trí nhớ chọn lọc: mỗi người mơ hàng nghìn giấc mơ mỗi năm, nên thỉnh thoảng sẽ có giấc trùng với thực tế, và ta chỉ nhớ những lần trùng ấy. Ngoài ra, não có thể nhận ra những dấu hiệu nhỏ ban ngày, như người thân mệt mỏi hay công việc có vấn đề, rồi “diễn” lại trong mơ trước khi ta kịp ý thức.

Ba nguyên tắc giải mộng của người xưa

Thứ nhất là mơ ngược: giấc mơ đáng sợ như chết chóc, tang ma lại được hiểu là điềm tốt, còn giấc mơ quá sung sướng có khi là lời nhắc cẩn thận. Thứ hai là xét cảm xúc: cùng một hình ảnh, nếu người mơ thấy vui vẻ thì lành, thấy sợ hãi thì cần lưu tâm. Thứ ba là xét người mơ: cùng mơ thấy nước, người buôn bán hiểu khác người đang ốm. Ba nguyên tắc này khiến việc giải mộng mang tính linh hoạt, gắn với hoàn cảnh của từng người.

Mơ lúc nào thì “linh”?

Dân gian cho rằng giấc mơ lúc gần sáng, khoảng giờ Dần, giờ Mão, là giấc mơ đáng chú ý nhất, còn giấc mơ đầu hôm thường do ăn no, mệt mỏi mà ra. Thú vị là điều này phần nào khớp với khoa học: về cuối đêm, các chu kỳ ngủ REM dài hơn, giấc mơ sống động hơn và ta dễ tỉnh dậy giữa chừng nên nhớ rõ hơn. Tại sao có người nhớ giấc mơ rất rõ còn người khác hầu như không nhớ gì, bạn có thể đọc bài những người có khả năng nhớ được giấc mơ.

Bí ẩn của những điềm chiêm bao từ A – Z: con vật

Chiêm bao thấy chó

Chó là con vật trung thành, giữ nhà. Chiêm bao thấy chó hiền, vẫy đuôi được hiểu là có bạn bè đáng tin, nhà cửa bình yên. Chó sủa dữ dội báo hiệu có lời ra tiếng vào, còn bị chó cắn nhắc bạn cẩn thận với người thân quen. Tâm lý học xem chó là hình ảnh của tình bạn và sự bảo vệ. Các tình huống chi tiết có trong bài mơ thấy chó.

Chiêm bao thấy chó con

Chó con lăn tròn, quấn quýt là hình ảnh của niềm vui nhỏ và sự khởi đầu. Dân gian cho rằng sắp có người mới đến nhà, có thể là em bé hoặc một người bạn mới. Với người đang làm ăn, chó con là điềm một mối hàng nhỏ nhưng lâu dài. Chó con ốm yếu nhắc bạn chăm chút hơn những mối quan hệ vừa chớm.

Chiêm bao thấy mèo

Mèo là con vật vừa gần gũi vừa bí ẩn. Người xưa cho rằng mèo trong mơ liên quan đến sự khôn ngoan và đôi khi là tiểu nhân. Mèo nằm yên trong lòng là điềm êm ấm; mèo cào, mèo cắn là lời nhắc đề phòng người ngoài mặt thân thiện. Với phụ nữ, mèo đôi khi tượng trưng cho sự độc lập.

Chiêm bao thấy gà

Gà gáy báo sáng, nên chiêm bao thấy gà thường gắn với tin tức và sự khởi đầu. Gà trống gáy vang là điềm có tin vui, công việc khởi sắc. Gà mái ấp trứng, dẫn đàn con báo hiệu gia đình sung túc. Gà chọi nhau nhắc về cạnh tranh, tranh cãi.

Chiêm bao thấy chuột

Chuột gặm nhấm đồ đạc, nên dân gian thường hiểu chiêm bao thấy chuột là dấu hiệu hao tài, có kẻ nhòm ngó của cải. Tuy nhiên, chuột cũng là con giáp đứng đầu, tượng trưng cho sự nhanh nhạy. Bắt được chuột là điềm bạn kiểm soát được chi tiêu.

Chiêm bao thấy tôm

Tôm sống dưới nước, càng to, thân cong. Chiêm bao thấy tôm thường được hiểu là lộc nhỏ, đặc biệt với người làm nghề buôn bán. Bắt được nhiều tôm là điềm tích góp được tiền. Tôm nhảy khỏi rổ nhắc bạn giữ chặt cơ hội.

Chiêm bao thấy rắn cắn

Rắn là một trong những biểu tượng phức tạp nhất của giấc mơ. Bị rắn cắn được nhiều nơi hiểu theo kiểu mơ ngược là điềm có tiền, có lộc, hoặc với người độc thân là sắp có duyên. Tâm lý học lại xem rắn cắn là hình ảnh của một nỗi sợ hay một mối đe doạ mà bạn cảm thấy ngoài đời. Vị trí bị cắn và màu rắn sẽ thay đổi cách hiểu.

Nằm chiêm bao thấy cá

Cá là biểu tượng của sự sung túc, “có cá” gần với “có dư”. Chiêm bao thấy cá bơi trong nước trong là điềm tài lộc dồi dào, tinh thần thoải mái. Cá chết, cá trong nước đục nhắc về những trục trặc nhỏ trong làm ăn. Với phụ nữ đã kết hôn, mơ thấy cá ở nhiều vùng được coi là điềm báo thai.

Chiêm bao thấy cá lóc

Cá lóc, hay cá quả, cá chuối, là loài cá khoẻ, sống được cả trong bùn. Chiêm bao thấy cá lóc thường được hiểu là sức bền và khả năng vượt khó. Bắt được cá lóc to là điềm thắng thế trước đối thủ. Cá lóc vùng vẫy thoát khỏi tay nhắc bạn đừng chủ quan khi việc tưởng đã nắm chắc.

Chiêm bao thấy cá sấu

Cá sấu là loài săn mồi mạnh, nằm im chờ thời. Chiêm bao thấy cá sấu thường được hiểu là lời cảnh báo về một người hoặc một rủi ro đang ẩn mình. Thoát khỏi cá sấu là điềm bạn tránh được thiệt hại.

Chiêm bao về sinh tử, người đã khuất và tâm linh

Chiêm bao thấy người thân chết

Đây là giấc mơ khiến nhiều người hoảng sợ nhất. Theo nguyên tắc mơ ngược, chiêm bao thấy người thân chết lại được hiểu là người đó khoẻ mạnh, sống lâu, hoặc mối quan hệ giữa bạn và họ sắp bước sang giai đoạn mới. Tâm lý học giải thích giấc mơ thường xuất hiện khi bạn lo cho sức khoẻ của người thân hoặc sợ mất họ.

Nằm chiêm bao thấy người chết

Thấy một người đã khuất xuất hiện trong mơ, dân gian cho rằng đó có thể là ông bà về thăm, nhắc nhở con cháu. Người chết vui vẻ là điềm bình an; người chết buồn bã có thể là lời nhắc thắp nén nhang tưởng nhớ. Về tâm lý, đây là cách não xử lý nỗi nhớ và những điều chưa kịp nói.

Chiêm bao thấy người chết sống lại

Người đã mất bỗng ngồi dậy, trò chuyện như xưa là cảnh mơ gây xúc động mạnh. Dân gian hiểu đây là điềm một việc tưởng đã kết thúc có thể quay lại: khoản nợ cũ được trả, mối quan hệ cũ được hàn gắn. Với người vừa mất người thân, giấc mơ là một phần bình thường của quá trình chấp nhận mất mát.

Chiêm bao thấy xác chết

Hình ảnh xác chết thường làm người mơ sợ hãi, nhưng trong quan niệm dân gian, “xác” gần âm với “tài”, nên nhiều nơi coi đây là điềm có của. Tâm lý học xem xác chết là biểu tượng của một điều đã kết thúc trong cuộc sống: một thói quen, một giai đoạn, một mối quan hệ. Giấc mơ không báo hiệu ai sắp gặp nạn.

Chiêm bao thấy quan tài

Quan tài theo cách nói chữ “quan” và “tài” được dân gian đọc là thăng quan, phát tài. Vì vậy, chiêm bao thấy quan tài, nhất là quan tài mới, thường được xem là điềm tốt về công danh, tiền bạc. Quan tài mục nát thì nhắc bạn giải quyết dứt điểm những việc cũ còn tồn đọng.

Chiêm bao thấy mồ mả

Mồ mả gắn với tổ tiên và cội nguồn. Chiêm bao thấy mồ mả sạch sẽ, hương khói đầy đủ là điềm gia đình được phù hộ, êm ấm. Mộ hoang, cỏ mọc um tùm được hiểu là lời nhắc thăm viếng, quan tâm đến ông bà, cha mẹ. Đây là cách hiểu mang tính hiếu đạo, không cần cúng lễ tốn kém.

Chiêm bao thấy ma

Ma trong giấc mơ hiếm khi là điềm báo tâm linh thật sự. Dân gian có nơi coi gặp ma là điềm có tiền, có nơi khuyên giữ gìn sức khoẻ. Tâm lý học xem con ma là hình ảnh của nỗi sợ chưa được gọi tên hoặc một ký ức chưa được giải toả. Bị ma đuổi thường gặp ở người đang né tránh một vấn đề. Xem thêm bài mơ thấy ma.

Chiêm bao thấy Phật

Hình ảnh Đức Phật trong mơ được người Việt xem là điềm rất lành, thể hiện sự che chở, bình an và trí tuệ. Phật mỉm cười, ban phước là dấu hiệu tâm bạn đang hướng thiện, mọi việc sẽ thuận. Giấc mơ thường đến khi bạn đang tìm kiếm sự an yên trong lòng. Bài mơ thấy Phật có giải nghĩa trang trọng, chi tiết hơn.

Chiêm bao thấy đi chùa

Đi chùa trong mơ là hình ảnh của sự tìm về bình yên. Dân gian cho rằng giấc mơ báo hiệu những lo toan sắp lắng xuống, bạn được quý nhân giúp đỡ. Thắp hương, lễ Phật trong mơ là điềm cầu được ước thấy. Nếu chùa vắng vẻ, đổ nát, giấc mơ nhắc bạn chăm sóc đời sống tinh thần của mình nhiều hơn.

Chiêm bao thấy người mặc áo trắng

Áo trắng có hai nghĩa trong văn hoá Việt: sự tinh khôi và tang lễ. Người mặc áo trắng mỉm cười, dẫn đường được hiểu là quý nhân, người tốt sắp xuất hiện. Người áo trắng lặng lẽ, buồn bã thì nhiều người lo là điềm tang, nhưng theo nguyên tắc mơ ngược, đó thường là dấu hiệu một nỗi buồn sắp qua.

Chiêm bao về tình cảm, gia đình và cảm xúc

Chiêm bao thấy người yêu cũ

Người yêu cũ là một trong những nhân vật “khách quen” của giấc mơ. Dân gian cho rằng có thể sắp gặp lại người xưa hoặc nghe tin về họ. Tâm lý học lại thấy giấc mơ này thường không nói về người cũ, mà về cảm xúc chưa trọn vẹn, hoặc về điều bạn đang thiếu trong mối quan hệ hiện tại.

Chiêm bao thấy đám cưới

Theo cách đọc ngược của dân gian, đám cưới linh đình trong mơ đôi khi là lời nhắc cẩn thận sức khoẻ, còn ở nhiều nơi khác lại là điềm hỷ sự. Nếu bạn là cô dâu, chú rể, giấc mơ phản ánh một cam kết mới sắp đến, có thể trong công việc. Dự đám cưới người khác thì báo hiệu niềm vui lan toả từ bạn bè.

Chiêm bao thấy mình có bầu

Mơ thấy mình mang thai, kể cả với người chưa lập gia đình hay nam giới, thường được hiểu là một kế hoạch, ý tưởng đang được “thai nghén”. Dân gian xem đây là điềm có tin vui, có thêm thành quả. Với phụ nữ đang mong con, giấc mơ phản ánh mong ước ấy. Giấc mơ không phải dấu hiệu mang thai thật.

Chiêm bao thấy con nít

Trẻ con trong mơ là hình ảnh của sự hồn nhiên và khởi đầu. Đứa trẻ khoẻ mạnh, cười vui là điềm may mắn, gia đình hoà thuận. Trẻ khóc mãi không nín nhắc bạn về một việc nhỏ bị bỏ quên. Tâm lý học cho rằng đứa trẻ trong mơ đôi khi chính là “đứa trẻ bên trong” bạn, cần được quan tâm và nghỉ ngơi.

Chiêm bao thấy mình khóc

Theo nguyên tắc mơ ngược, khóc trong mơ thường được hiểu là sắp có chuyện vui, nỗi buồn được giải toả. Tâm lý học đồng tình theo cách riêng: giấc mơ khóc giúp xả bớt căng thẳng mà ban ngày ta kìm nén. Nếu bạn tỉnh dậy thấy gối ướt và lòng nặng trĩu nhiều ngày liền, hãy chia sẻ với người thân.

Chiêm bao thấy đánh nhau, đánh lộn

Đánh nhau trong mơ phản ánh xung đột, có thể với người khác hoặc với chính mình. Dân gian cho rằng đánh thắng là điềm vượt qua khó khăn, đánh thua là lời nhắc nhún nhường để tránh thị phi. Đứng xem người khác đánh lộn báo hiệu bạn có thể bị cuốn vào chuyện không phải của mình.

Chiêm bao thấy ăn cơm

Bữa cơm là trung tâm của gia đình Việt. Chiêm bao thấy ăn cơm ngon cùng người thân là điềm no đủ, đoàn viên. Ăn cơm một mình nhắc bạn đang cô đơn hoặc quá bận rộn. Cơm cháy, cơm sống thì dân gian khuyên xem lại kế hoạch còn dang dở.

Chiêm bao về tiền bạc, của cải

Chiêm bao thấy vàng

Vàng trong mơ không phải lúc nào cũng báo giàu. Dân gian có câu mơ thấy vàng thì nên giữ của, vì đôi khi đó là lời nhắc đề phòng hao tài. Được tặng vàng là điềm được quý nhân nâng đỡ; mất vàng thì cẩn thận với giấy tờ, tài sản. Chi tiết theo từng tình huống có trong bài mơ thấy vàng.

Nằm chiêm bao thấy tiền

Tiền là biểu tượng trực tiếp của giá trị và sự an toàn. Chiêm bao thấy nhiều tiền mới thường được hiểu là điềm làm ăn thuận lợi. Tiền rách, tiền cũ nhắc bạn cân nhắc chi tiêu. Tâm lý học cho rằng giấc mơ về tiền hay xuất hiện khi ta lo lắng về tài chính hoặc đang cân nhắc giá trị của bản thân.

Chiêm bao thấy lượm tiền

Nhặt được tiền ngoài đường là giấc mơ ai cũng thích. Dân gian lại có cách hiểu thú vị: lượm tiền trong mơ đôi khi báo hiệu ngoài đời phải chi một khoản bất ngờ. Nếu bạn nhặt được rồi tìm người trả lại, đó là điềm được người khác tin tưởng, quý trọng.

Chiêm bao thấy người ta cho tiền

Được người khác đưa tiền thường được hiểu là sắp nhận sự giúp đỡ, có lộc từ người ngoài. Người cho tiền là người thân thì gia đình hoà thuận; là người lạ thì có cơ hội mới. Nếu bạn ngần ngại không dám nhận, giấc mơ phản ánh cảm giác bạn chưa thấy mình xứng đáng với thành quả.

Chiêm bao thấy mất tiền

Mất tiền trong mơ, theo cách đọc ngược, lại có khi là điềm sắp có tiền. Tuy nhiên, nhiều người hiểu đây là lời nhắc giữ gìn tài sản, cẩn trọng khi cho vay. Về tâm lý, giấc mơ mất tiền phản ánh nỗi lo mất kiểm soát, không chỉ về tài chính mà cả về thời gian, cơ hội.

Chiêm bao thấy trúng số

Trúng số trong mơ là cảnh vui sướng nhưng dân gian thường khuyên tỉnh táo, vì theo nguyên tắc mơ ngược, niềm vui quá lớn trong mơ có thể là lời nhắc tiết kiệm. Tâm lý học xem đây là mong muốn được giải thoát khỏi áp lực tiền bạc. Giấc mơ không phải dấu hiệu nên mua vé số hay tham gia cá cược.

Chiêm bao thấy mất xe

Chiếc xe là phương tiện đưa ta đến mục tiêu. Mất xe trong mơ thường được hiểu là cảm giác mất phương hướng hoặc lo một kế hoạch bị cản trở. Dân gian khuyên cẩn thận khi đi lại, kiểm tra khoá xe, giấy tờ. Tìm lại được xe là điềm bạn sẽ sớm lấy lại nhịp công việc.

Chiêm bao về cơ thể và thiên nhiên

Chiêm bao thấy gãy răng

Răng gãy là một trong những giấc mơ phổ biến nhất trên thế giới. Dân gian Việt thường lo đây là điềm có chuyện với người thân. Tâm lý học lại thấy giấc mơ rụng răng gắn với lo lắng về ngoại hình, tuổi tác hoặc sợ mất kiểm soát, và cũng có thể do nghiến răng khi ngủ. Xem thêm bài mơ gãy răng.

Chiêm bao thấy cắt tóc

Tóc gắn với sức sống và hình ảnh bản thân. Cắt tóc trong mơ được hiểu là muốn thay đổi, bỏ đi điều cũ. Tự cắt tóc gọn gàng là điềm khởi đầu mới thuận lợi; bị người khác cắt tóc mà không muốn thì phản ánh cảm giác bị ép buộc. Dân gian xưa có nơi kiêng mơ cắt trụi tóc, khuyên giữ sức khoẻ.

Chiêm bao thấy máu

Máu là biểu tượng của sinh lực. Theo dân gian, thấy máu chảy nhiều trong mơ, nhất là máu đỏ tươi, lại là điềm có tài lộc. Máu đen, máu khô thì nhắc chú ý sức khoẻ. Tâm lý học xem máu là cảm giác bị tổn thương hoặc kiệt sức. Nếu bạn hay mơ thấy máu kèm mệt mỏi kéo dài, hãy đi khám sức khoẻ.

Chiêm bao thấy cứt

Nghe có vẻ khó chịu nhưng đây lại là một trong những giấc mơ được dân gian coi là may mắn nhất, vì phân gắn với sự màu mỡ của ruộng đồng, của cải tích tụ. Giẫm phải phân, bị dính phân thường được hiểu là sắp có tiền bất ngờ. Tâm lý học cho rằng giấc mơ có thể phản ánh nhu cầu “xả bỏ” những điều không còn cần thiết.

Chiêm bao thấy nước

Nước là biểu tượng của cảm xúc và của tiền bạc, vì người xưa coi nước là nguồn sống của ruộng lúa. Nước trong, êm là điềm thuận lợi, tâm trạng an yên. Nước đục, lũ lụt nhắc về những xáo trộn cảm xúc hoặc tài chính. Nước tràn vào nhà thì nhiều nơi hiểu là của cải kéo đến.

Chiêm bao thấy lửa

Lửa vừa sưởi ấm vừa thiêu rụi, nên ý nghĩa của nó phụ thuộc vào ngọn lửa ra sao. Lửa cháy sáng, ấm áp trong bếp là điềm gia đình hưng thịnh, “lửa đỏ” làm ăn phát đạt. Cháy nhà, lửa lan rộng thường được dân gian đọc ngược là điềm phát tài, nhưng tâm lý học xem đó là cảm xúc mạnh như giận dữ, đam mê cần được kiểm soát.

Điềm báo khi thức: nhảy mũi, máy mắt

Bên cạnh chiêm bao, người xưa còn đọc điềm từ những phản ứng nhỏ của cơ thể khi thức.

Bí ẩn của những điềm chiêm bao nhảy mũi

Nhảy mũi, hay hắt hơi, có câu truyền miệng quen thuộc: một cái là có người nhắc, hai cái là có người nhớ, ba cái thì coi chừng bị cảm. Dân gian còn giải nghĩa theo giờ và số lần, được tổng hợp trong bài bói hắt xì. Về y học, hắt hơi là phản xạ tống dị vật khỏi mũi; hắt hơi liên tục nhiều ngày nên được khám để loại trừ viêm mũi dị ứng.

Máy mắt trái

Người xưa có câu “máy mắt trái thì tài, máy mắt phải thì tai”, áp dụng cho nam giới; với nữ giới, nhiều nơi hiểu ngược lại theo quan niệm “nam tả nữ hữu”. Máy mắt trái ở nam vì vậy được coi là điềm có tiền, có tin vui. Cách giải nghĩa chi tiết theo từng khung giờ có trong bài nháy mắt trái nam.

Máy mắt phải

Máy mắt phải ở nam giới theo câu tục ngữ trên là điềm cần cẩn thận, còn ở nữ giới lại thường được xem là may mắn. Về y học, giật mí mắt chủ yếu do căng thẳng, thiếu ngủ, dùng nhiều cà phê hoặc mỏi mắt vì nhìn màn hình. Nếu mí mắt giật liên tục hơn vài tuần, lan ra nửa mặt hoặc kèm sụp mi, bạn nên đi khám chuyên khoa.

Góc nhìn khoa học: giấc mơ thật sự đến từ đâu?

Mỗi đêm, người trưởng thành trải qua khoảng 4 – 6 chu kỳ ngủ, mỗi chu kỳ kéo dài chừng 90 phút. Giấc mơ rõ nét nhất xảy ra trong giai đoạn ngủ REM, khi não hoạt động gần giống lúc thức nhưng cơ bắp gần như tê liệt tạm thời. Vùng não xử lý cảm xúc hoạt động mạnh, trong khi vùng kiểm soát lý trí giảm hoạt động, nên giấc mơ thường phi logic nhưng đầy cảm xúc.

Có nhiều giả thuyết về chức năng của giấc mơ. Sigmund Freud xem giấc mơ là nơi những mong muốn bị kìm nén được bộc lộ. Carl Jung coi giấc mơ là ngôn ngữ biểu tượng của vô thức. Các nhà khoa học thần kinh như Hobson và McCarley cho rằng giấc mơ là cách não “dệt” câu chuyện từ những tín hiệu thần kinh ngẫu nhiên. Phần lớn các nhà nghiên cứu đồng ý rằng giấc mơ giúp củng cố trí nhớ và điều hoà cảm xúc. Điều đó giải thích vì sao những giấc mơ dân gian gọi là “điềm” thường gắn chặt với lo âu, mong ước và trải nghiệm thật của người mơ.

Nên làm gì với một giấc chiêm bao khiến bạn bận lòng?

• Ghi lại giấc mơ ngay khi tỉnh dậy: hình ảnh chính, người xuất hiện, cảm xúc.
• Đặt câu hỏi: giấc mơ này giống điều gì mình đang trải qua? Câu trả lời thường hữu ích hơn mọi lời giải đoán.
• Đọc cách hiểu dân gian như một nét văn hoá, không để nó quyết định chuyện tiền bạc, sức khoẻ hay các mối quan hệ.
• Không cần cúng giải, làm lễ tốn kém vì một giấc mơ. Nếu muốn, một nén nhang tưởng nhớ ông bà là đủ.
• Ngủ đủ giấc, hạn chế rượu bia, cà phê và điện thoại trước giờ ngủ để giảm ác mộng.
• Nếu ác mộng lặp lại nhiều lần mỗi tuần, khiến bạn sợ đi ngủ, mệt mỏi ban ngày, hoặc xuất hiện sau một biến cố lớn, hãy gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý.