Tự nhiên tim đập nhanh là điềm gì? Khi nào cần gọi 115

Tự nhiên tim đập nhanh là điềm gì?

Đang ngồi yên, ngực bỗng dồn dập, cổ họng nóng, hơi thở cụt. Người Việt hay gọi đó là hồi hộp, và nhiều nhà coi cảm giác ấy là điềm: sắp có thư, có khách, có chuyện trong họ. Cách đọc đó thuộc kho điềm báo ngoài đời, cùng họ với giật mí mắt hay thịt giật. Nó không thay cho việc đếm nhịp tim. Nếu tim đập nhanh kèm đau ngực, khó thở nặng hoặc choáng ngã, việc cần làm trước là gọi cấp cứu, không phải đoán điềm.

Điềm chỉ đáng bàn khi cơn ngắn, người vẫn nói được, không đau ngực, và tìm được một lý do đời thường: vừa uống cà phê, vừa chạy lên cầu thang, vừa cãi nhau, trời nóng và uống ít nước. Còn nhịp tăng lúc nằm nghỉ, ngày càng dày, hoặc kèm run tay và mất ngủ, thì nên đưa cho bác sĩ nghe, dù dân gian có một lời giải rất hay.

Cảm giác hồi hộp khác nhịp tim nhanh thật như thế nào?

Cảm giác hồi hộp là mình nhận ra trái tim: đập mạnh, đập dồn, đôi khi như hẫng một nhịp rồi đập thót. Nhịp nhanh thật là số lần đập trong một phút tăng lên, đếm được ở cổ tay. Hai thứ hay đi cùng nhưng không phải một. Có người chỉ thấy tim “nặng” vì phòng quá yên, nhịp vẫn trong khoảng nghỉ ngơi. Có người nhịp đã vượt trăm lần mỗi phút mà vẫn tưởng mình chỉ đang lo.

Dân gian gộp cả hai vào chữ hồi hộp rồi giải theo giờ. Bài này giữ đúng phần nhịp tim. Muốn xem từng canh giờ báo tin vui hay nhắc giữ miệng, đọc bài hồi hộp là điềm gì. Nếu cái đang chiếm lòng là nỗi bất an khó gọi tên, bài cảm giác lo lắng bồn chồn sát hơn là một bài về mạch.

Hồi hộp khó thở, lo lắng, run tay và khó ngủ

Bốn cảnh này là lý do người ta tìm điềm nhiều nhất, và cũng là bốn cảnh y học không muốn bị gộp thành một câu “xui” hay “hên”.

Hồi hộp khó thở tim đập nhanh

Khó thở đi với tim đập nhanh được một số người lớn tuổi trong nhà nói là điềm nặng: có tang, có chuyện đường sá, có người thân không ổn. Lý do cách đọc ấy sống lâu là vì cả hai cảm giác đều đáng sợ, và trí nhớ giữ lại đúng những lần sau đó có chuyện thật. Những lần uống cà phê rồi hết sau mười phút thì bị quên.

Về cơ thể, tim đập nhanh và hơi thở nông có thể chỉ là một cơn lo: vai kéo lên, ngực hít không sâu, người tưởng mình thiếu oxy nên càng thở gấp. Cảnh cần cấp cứu là khó thở đến mức không nói hết một câu, đau hoặc đè ngực, môi tím, người muốn ngã, hoặc khó thở xuất hiện khi đang nằm mà trước nay không có. Lúc ấy đừng nhờ ai “coi điềm”. Hãy gọi 115.

Lo lắng hồi hộp là điềm gì?

Lo lắng hồi hộp là vòng tròn: nghĩ tới việc chưa xong, cơ thể đổ adrenaline, tim đập nhanh, rồi chính nhịp đập ấy bị hiểu thành bằng chứng là “sắp có chuyện”. Dân gian gọi vòng ấy là linh cảm. Tâm lý học gọi là vòng hoảng sợ thân thể. Cả hai đều mô tả thật một cảm giác, nhưng chỉ một bên dẫn tới chỗ khám khi vòng lặp ngày nào cũng quay.

Nếu bạn đang chờ điểm, chờ người nhà mổ, chờ một cuộc nói khó, tim đập nhanh là phản ứng trước điều chưa biết, không phải án. Việc có ích là gọi một câu hỏi thăm cho đỡ nóng ruột, rồi làm một việc tay chân ngắn, thay vì ngồi đếm điềm. Còn nếu không có việc gì để chờ mà tuần nào cũng có vài cơn, hãy kể với bác sĩ đúng như vậy, kể cả khi bạn ngại bị bảo là “chỉ do lo”.

Bị hồi hộp tim đập nhanh run tay

Run tay kèm tim đập nhanh hay bị đọc là “sợ việc gì đó sắp tới”. Cơ thể học thì run và mạch nhanh cùng nằm trên một đường adrenaline: cà phê đặc, đói, đường huyết tụt, sốt, hoặc tuyến giáp làm việc quá mức. Người bị cường giáp thường kể thêm sợ nóng, sụt cân, hay cáu, ngủ không sâu. Người đói thì run dịu sau khi ăn một chút bánh mì và uống nước.

Run chỉ ở hai tay, hết sau khi ngồi nghỉ và ăn uống, thường không phải điềm dữ. Run kèm nói lắp, choáng, đau ngực, hoặc run một bên người với méo miệng thì không nằm trong sổ điềm. Một bên người yếu, miệng lệch, nói đớ là dấu hiệu cần cấp cứu, dù lúc đó tim có đập nhanh hay không.

Hồi hộp tim đập nhanh khó ngủ

Nằm xuống là lúc nhà yên, nên nhịp tim vốn bị tiếng phố che mất bỗng hiện ra rõ. Nhiều người chỉ mất ngủ vì nghe thấy tim, rồi sợ mình bệnh, rồi tim càng nhanh. Dân gian dễ chấm cảnh nửa đêm này là điềm chưa lành, vì đêm vốn gắn với lo và với tang tóc trong chuyện kể. Giải thích ấy làm người đang trằn trọc càng mở mắt.

Trước khi nhận một lời giải tâm linh, hãy kiểm tra tách trà, cà phê sữa, rượu hoặc thuốc cảm uống chiều. Nằm nghiêng trái cũng khiến tiếng tim gần tai hơn. Nếu cơn đánh thức bạn, bắt đầu và hết rất đột ngột, hoặc bạn ngáy to, buồn ngủ gật ban ngày, hãy nói với bác sĩ. Ngưng thở lúc ngủ có thể làm tim đập nhanh về đêm mà người nằm không tự thấy.

Tim đập nhanh ở những lúc rất thường gặp

Những cảnh dưới đây ít được sổ điềm ghi riêng, nhưng là đúng những câu người vừa đặt tay lên ngực hay hỏi.

Vừa uống cà phê, trà đặc hoặc rượu

Cà phê, trà, nước tăng lực và một số thuốc cảm có chất làm tim nhạy. Nhịp có thể nhanh lên sau vài chục phút và kéo dài hàng giờ ở người uống chậm chuyển hóa. Rượu tối cũng làm tim đập mạnh lúc gần sáng. Dân gian vẫn có thể nói “tim báo tin” đúng vào buổi có khách, nhưng nếu ngày nào uống hai ly cà phê cũng một cơn, thì điềm ấy trùng lịch uống hơi quá đều.

Cách thử đơn giản, không phải xét nghiệm: giảm chất kích thích vài ngày, ngủ đủ, xem cơn còn không. Không tự ý bỏ thuốc tim hoặc thuốc huyết áp mà bác sĩ đã kê chỉ vì nghi là do cà phê.

Leo cầu thang hoặc làm việc nặng

Khi cơ bắp cần máu, tim đập nhanh là việc của nó. Nhịp nên dịu dần sau khi đứng lại vài phút. Điềm báo không có vai trò ở đây. Điều đáng kể là đau ngực, tức họng, khó thở lệch so với mức việc bạn vừa làm, hoặc nhịp vẫn rất nhanh lâu sau khi đã ngồi. Người ít vận động rồi đột ngột khuân đồ nặng cũng dễ hoảng vì nhịp lạ, dù tim vẫn đang làm đúng việc. Nếu cảnh này lặp lại ở mức gắng sức ngày càng nhẹ, hãy đi khám thay vì tập “quen”.

Người đang mang thai thấy tim đập nhanh

Lúc có thai, lượng máu tăng, tim làm việc nhiều hơn, nhịp nghỉ thường nhỉnh hơn trước khi mang. Cảm giác hồi hộp khi đổi tư thế, khi nóng hoặc khi thiếu ngủ khá phổ biến, và không phải điềm báo giới tính hay số mệnh của con. Nó cũng không phải chuyện để nghe theo lời dọa trên mạng.

Cần khám sớm nếu nhịp rất nhanh kéo dài, khó thở khi nằm, đau ngực, ngất, hoặc người xanh xao mệt khác thường. Thiếu máu khi mang thai có thể làm tim đập nhanh. Không tự uống thuốc an thần hay thuốc tim của người nhà.

Tim đập nhanh khi đang sốt

Sốt làm tim đập nhanh hơn vì cơ thể đang tăng chuyển hóa. Cơn ấy gắn với bệnh đang có, không phải một điềm thứ hai chồng lên cơn sốt. Uống nước, hạ sốt theo hướng dẫn trên tờ thuốc hoặc của bác sĩ, nghỉ ngơi. Đi khám hoặc cấp cứu nếu sốt cao kèm li bì, khó thở, đau ngực, nôn nhiều không uống được, hoặc trẻ nhỏ sốt mà bỏ bú, thở rút, tím môi.

Người lớn tuổi tự nhiên tim đập nhanh

Ở người cao tuổi, cùng một cảm giác hồi hộp có thể đến từ thiếu nước, thiếu máu, tuyến giáp, tác dụng phụ của thuốc, hoặc rối loạn nhịp. Không nên an ủi bằng câu “tuổi già ai chẳng vậy”, cũng không nên dọa bằng điềm hạn. Hãy ghi giờ cơn, thuốc đang dùng, và đưa người ấy đi khám. Nếu đang đau ngực, khó thở hoặc ngất, gọi 115 chứ không chờ đến sáng.

Trẻ nhỏ tim đập nhanh khi hoảng sợ

Trẻ vốn có nhịp nền nhanh hơn người lớn. Khi khóc, sốt hoặc sợ, ngực đập dồn là cảnh người lớn dễ gán cho điềm. Việc cần làm là dỗ trẻ ngồi xuống, cho uống nước, xem trẻ có sốt không. Đưa đi cấp cứu nếu trẻ li bì, thở co lõm lồng ngực, tím môi, bỏ bú hoặc không chịu uống, hoặc cơn đập nhanh không dịu khi trẻ đã nín và nằm yên. Không cho trẻ uống cà phê, trà đặc, nước tăng lực.

Tim đập nhanh sau bữa ăn no

Sau bữa nhiều dầu mỡ, rượu hoặc rất no, máu dồn về dạ dày, một số người thấy trống ngực, nhất là người lớn tuổi. Dân gian ít khi gọi đây là điềm, và đúng hơn nên gọi là bữa ăn. Ăn chậm lại, hạn chế rượu, không nằm ngay. Nếu mỗi lần ăn là một cơn đánh trống ngực mạnh, hoặc kèm đau ngực, vẫn nên khám để loại trừ nguyên nhân tim mạch chứ không tự ép mình “quen bụng”.

Tim đập nhanh hồi hộp trong y học

Y học không dùng chữ điềm. Bác sĩ hỏi cơn kéo dài bao lâu, bắt đầu lúc nghỉ hay lúc gắng sức, có đều không, có đau ngực không, nhà có ai bệnh tim hoặc đột tử sớm không. Một cơn ngắn ở người trẻ, sau cà phê, hết khi nghỉ, thường lành. Cơn dày, nhịp lộn xộn, hoặc đến kèm ngất thì không được giải thích bằng linh cảm.

Nhịp bao nhiêu thì gọi là nhanh?

Ở người lớn đang ngồi yên, nhịp thường nằm khoảng 60 đến 100 lần một phút. Trên 100 lúc nghỉ được gọi là tim đập nhanh. Vận động viên có thể nghỉ ở mức thấp hơn mà vẫn khỏe. Cách đếm tại nhà: đặt hai ngón tay lên cổ tay, đếm đủ 30 giây rồi nhân hai. Nếu nhịp loạn, đếm trọn một phút. Một lần đếm khi đang sợ sẽ cao hơn lúc bình thường; hãy đếm lại sau khi đã ngồi yên vài phút.

Con số ấy để mô tả cho bác sĩ, không phải để tự đặt tên bệnh. Máy đo huyết áp hoặc đồng hồ có thể bắt nhịp, nhưng bản ghi lúc đang lên cơn mới có ích, và vẫn không thay cho khám.

Hay hồi hộp tim đập nhanh là bệnh gì?

Hay hồi hộp tim đập nhanh là một triệu chứng, chưa phải tên một bệnh. Những hướng bác sĩ hay xem gồm: chất kích thích và thiếu ngủ; rối loạn lo âu hoặc cơn hoảng sợ; thiếu máu; sốt và mất nước; cường giáp; đường huyết thấp ở người đang dùng thuốc đái tháo đường; một số thuốc nhỏ mũi, thuốc hen, thuốc tuyến giáp. Về tim, có thể là ngoại tâm thu lành tính, rung nhĩ, hoặc cơn nhịp nhanh kịch phát. Bệnh van tim và tăng huyết áp cũng làm người bệnh dễ nhận ra nhịp của mình.

Không có cách nào trên mạng phân biệt hết các hướng ấy. Điện tim, theo dõi nhịp một hoặc hai ngày, siêu âm tim và xét nghiệm máu là việc của phòng khám, không phải của một bài điềm báo. Người đã có bệnh tim, đang mang thai, hoặc nhà có người đột tử khi còn trẻ nên đi sớm hơn, dù mỗi cơn còn ngắn.

Tim đập không đều hoặc hẫng một nhịp

Cảm giác hẫng rồi đập mạnh một nhịp rất hay gặp khi mệt, uống cà phê hoặc thiếu ngủ, và ở nhiều người khỏe nó không thành bệnh. Dân gian ít có lời giải riêng cho nhịp hẫng, nên người ta mượn tạm điềm của hồi hộp, thành ra càng sợ. Điều cần kể với bác sĩ là nhịp có loạn kéo dài, có nhanh bất thường lúc ngồi yên, có làm bạn choáng hoặc khó thở không. Đừng nhờ người khác “bắt mạch cho vui” rồi kết luận.

Khi nào gọi 115, khi nào chỉ cần đi khám?

Điềm báo để sau. Thứ tự là: cấp cứu nếu đang nguy, khám nếu lặp lại, chỉnh thói quen nếu vừa tìm ra ly cà phê hoặc đêm mất ngủ.

• Gọi 115 khi tim đập dồn kèm đau hoặc đè ngực, lan lên cổ hay tay, khó thở không nói được câu, ngất hoặc sắp ngất, mồ hôi lạnh, nôn, hoặc người bệnh tim cũ đột ngột trở nặng.
• Gọi 115 nếu kèm yếu hoặc tê một bên, méo miệng, nói khó, nhìn mờ. Đó có thể là đột quỵ, không phải điềm.
• Đi khám trong vài ngày nếu cơn lặp lại nhiều lần trong tuần, mỗi cơn dài, nhịp không đều, xuất hiện khi gắng sức nhẹ, hoặc kèm run tay, sụt cân, sợ nóng.
• Người mang thai, người cao tuổi, người đái tháo đường hoặc tăng huyết áp không nên tự theo dõi “thêm vài tuần cho chắc”.

Trong lúc chờ xe cấp cứu, để người bệnh ngồi hoặc nằm theo tư thế dễ thở, nới quần áo, không cho ăn uống, không đổ nước lạnh lên người, không truyền các bài thuốc chưa rõ. Nếu người bệnh ngừng thở hoặc không còn phản ứng, hãy làm theo hướng dẫn của tổng đài.

Góc nhìn tâm lý học: vì sao ta gán điềm cho tim đập nhanh?

Tim là nội tạng ta nghe được. Khi nhịp đổi, não lập tức hỏi “vì sao”. Trong một nền văn hóa có sẵn kho điềm, câu trả lời đến rất nhanh: ai đó đang nhớ mình, có tin sắp gõ cửa. Bộ não cũng thiên về giữ những lần đoán trúng và bỏ những lần không có gì xảy ra, nên sổ điềm trong trí nhớ cứ dày thêm.

Một cơ chế nữa là nhầm cảm giác. Adrenaline của một ly cà phê, của cầu thang, của cơn giận, đều cho cùng một nhịp dồn. Não có thể dán nhãn “linh cảm” lên nhịp ấy nếu ngay lúc đó mình đang nghĩ về một người. Hiểu vậy không phải để chê ông bà. Điềm báo giúp người ta gọi điện hỏi thăm nhau, và một cuộc gọi như thế có ích thật. Điều không có ích là dùng điềm để hoãn khám, hoặc để bỏ tiền làm lễ vì tin tim đập nhanh là hạn.

Nếu bạn để ý, cùng một buổi sáng có thể vừa tim đập nhanh vừa nóng tai phải hoặc nháy mắt. Mỗi hiện tượng có một bài dân gian riêng, nhưng chúng hay chung một đêm thiếu ngủ. Bài điềm báo gom nhiều dấu hiệu kiểu này để đọc như văn hóa, không phải như lịch hẹn với tai họa.

Nên làm gì khi tim bỗng đập nhanh?

• Ngồi xuống, buông vai, thở chậm: hít mũi khoảng bốn giây, thở ra dài hơn một chút, lặp lại vài phút. Nếu đau ngực hoặc khó thở tăng lên, dừng lại và gọi 115.
• Đếm mạch, ghi số lần, giờ, việc vừa làm, thứ vừa uống.
• Uống nước nếu trời nóng hoặc bạn vừa ra mồ hôi, trừ khi đang buồn nôn dữ dội hoặc được nhân viên y tế bảo không uống.
• Cắt bớt cà phê, trà đặc, rượu, thuốc lá vài ngày để xem cơn có thưa không.
• Ngủ đủ giờ, ăn đúng bữa, không nằm ngay sau khi ăn rất no.
• Mang sổ ghi cơn khi đi khám. Kể cả những cơn bạn cho là “chỉ do sợ”.
• Không mượn thuốc tim, thuốc an thần của người khác. Không chi tiền giải hạn để “chặn” một nhịp tim.

Tự nhiên tim đập nhanh có thể là một câu chuyện dân gian dễ thương về tin sắp tới, và cũng có thể là cơ thể đang cần được nghe mạch cho tử tế. Giữ cả hai tầng: đừng biến mọi cơn thành tai họa, và đừng biến một cơn nguy thành điềm để kể lại sau.